AUTOPORTRET À RETOUR

Urszula Szulakowska

Twórczość Gliszczyńskiego koncentruje się wokół odzyskiwania pamięci. Bada on źródła swej tożsamości w procesach psychicznych i społecznych, w trakcie których zyskujemy podmiotowość. Osiąga to poprzez rytualną metodę konstrukcji obrazu, w której próbuje odwrócić naturalny bieg czasu. Jego system znaczeń wywodzi się z hermeneutyki alchemicznej, co w przypadku polskiego artysty jest przedsięwzięciem niezwykłym. Alchemia jest dyskursem historycznym, znacznie częściej wykorzystywanym przez artystów niemieckich i francuskich, takich jak na przykład Beuys czy Klein. Średniowieczny alchemik w swoim laboratorium praktykował sztukę, która miała na celu oświecenie duszy zarówno jego samego, jak i społeczeństwa, przemieniając ich natury podstawowe w boską świadomość.

Ściślej rzecz biorąc, Gliszczyński posługuje się pojęciem synergii, wywodzącym się z Jungowskiej interpretacji alchemii średniowiecznej pojmowanej jako proto-psychologia. Według Junga, niepowiązane ze sobą zdarzenia pojawiają się jednocześnie na równoległych trajektoriach, lecz umysłowi ludzkiemu jawią się jako wzajemnie na siebie oddziałujące, często z zaskakującym skutkiem. Ten proces wydaje się magiczny, bo sprzeciwia się on naturalnym prawom przyczyny i skutku. Starożytne praktyki magiczne, takie jak alchemia, czerpały swą wiedzę z intuicyjnych procesów ludzkiej duszy. Praktyka Gliszczyńskiego mogłaby być opisana jako progowa, badająca sferę granicy, gdzie stykają się materialne i niematerialne stany istnienia.

Więcej w pliku PDF: Autoportret-a-retour-Urszula-Szulakowska